Szukając przyczyn niepowodzeń szkolnych możemy spotkać się z różnymi ich klasyfikacjami:
- przygotowanie
O pozytywnym stosunku do nauki decyduje wiele czynników,wśród nich ważne jest przygotowanie ucznia do szkoły przez rodziców.Polega ono na trosce o prawidłowy,harmonijny,wszechstronny rozwój psychofizyczny dziecka,na zapewnieniu mu jak najlepszych warunków życia oraz na właściwym oddziaływaniu wychowawczym.
Drugim etapem ułtwiania dziecku przygotowanie do szkoły jest uczęszczanie do “zerówki” .Przedszkole zapewnia bowiem optymalne przygotowanie ucznia do nauki szkolnej.Bardzo duże znaczenie ma troska o zdrowie i prawidłowy rozwój dziecka w wieku przedszkolnym, korygowanie wad postawy, słuchu, wzroku, mowy.
- środowisko
Sytuacja materialna rodziców, właściwa atmosfera w domu, wartości uznawane w rodzinie, zaspokajanie potrzeb dziecka są warunkiem prawidłowego rozwoju osobowości.
Trzeba także uwzględnić kształtowanie poziomu wymagań stawianych dziecku oraz problem jego stosunków z rówieśnikami.
Bardzo ważnym czynnikiem powodzenia szkolnego jest atmosfera w rodzinie. Uczeń, w którego domu panuje atmosfera przykra, konfliktowa, któremu rodzina nie zapewnia poczucia bezpieczeństwa, ma duże trudności w osiąganiu pozytywnych wyników w nauce.Dziecko takie nie jest w stanie pracować na lekcji, gdyż cała jego energia psychiczna jest skierowana na przeżycia związane z sytuacją w domu.Uczniowie z rodzin rozbitych, alkoholików osiągają słabsze wyniki w nauce, często są znerwicowani i nadpobudliwi.
Stosunek młodego człowieka do nauki zależy od stosunku rodziców do dziecka oraz do nauki.Nie wystarczy systematycznie posyłać ucznia do szkoły, zaopatrzyć go w potrzebne przybory, zapewnić ciszę do odrabiania lekcji.O powodzeniu szkolnym decyduje atmosfera, jaka panuje w rodzinie, wolna od nadmiernych napięć, nacechowana życzliwością dla dziecka, a równocześnie kulturalna.
- stan zdrowia
Dobry stan zdrowia dziecka umożliwia regularne uczęszczanie do szkoły.Uczeń, który często opuszcza lekcje- nawet z najbardziej uzasadnionych przyczyn- zazwyczaj ma luki w materiale nauczania.W domu uczeń opanowuje przerobiony materiał w sposób mniej wszechstronny.Uboższe są także przeżycia i doświadczenia społeczne dziecka.
- wady fizyczne
Ujemny wpływ na powodzenie w nauce mają liczne wady, zwłaszcza słuchu, wzroku i mowy, jeśli nie są systematycznie leczone i korygowane.Rodzice często je lekceważą lub nie dostrzegają ich.
Właściwa wspołpraca nauczycieli, rodziców oraz poradni psychologiczno-pedagogicznej może w znacznym stopniu pomóc dzieciom z trudnościami szkolnymi.